Ομιλία στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης για την ετήσια ειδική έκθεση OPCAT 2018 και τον Εθνικό Μηχανισμό Πρόληψης των Βασανιστηριών και της Κακομεταχείρισης

Κύριε Πρόεδρε, κατ΄ αρχάς να πω, ότι ήσασταν παρών και στην Επιτροπή για το Σωφρονιστικό, όταν είχα πει ότι είχαμε μια επίσκεψη της ΣΕΠΕΤΕ εδώ, η οποία είδε εκπροσώπους της Βουλής, ουσιαστικά τα Προεδρεία και όχι στο σύνολο της σύνθεσής τους. Θα πρότεινα την επόμενη φορά που θα έρθει η ΣΕΠΕΤΕ στη χώρα να την καλέσουμε να έχουμε μια ακρόαση στη Βουλή, να έχουμε μια ακρόαση σε κοινή συνεδρίαση της Επιτροπής της δικής μας με την Επιτροπή για το Σωφρονιστικό.

17 Δεκεμβρίου 2019 

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε, 


Κύριε Πρόεδρε, κατ΄ αρχάς να πω, ότι ήσασταν παρών και στην Επιτροπή για το Σωφρονιστικό, όταν είχα πει ότι είχαμε μια επίσκεψη της ΣΕΠΕΤΕ εδώ, η οποία είδε εκπροσώπους της Βουλής, ουσιαστικά τα Προεδρεία και όχι στο σύνολο της σύνθεσής τους. Θα πρότεινα την επόμενη φορά που θα έρθει η ΣΕΠΕΤΕ στη χώρα να την καλέσουμε να έχουμε μια ακρόαση στη Βουλή, να έχουμε μια ακρόαση σε κοινή συνεδρίαση της Επιτροπής της δικής μας με την Επιτροπή για το Σωφρονιστικό.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος της Επιτροπής): Ωραία, μπορούμε να το κάνουμε, κύριε Καμίνη, δεν έχω καμία αντίρρηση, αλλά νομίζω, ότι το ζήτημα είχε λήξει στην προηγούμενη κουβέντα που είχαμε κάνει. Από πλευράς του δικού μας Προεδρείου ήταν το Προεδρείο μας, από πλευράς των σωφρονιστικών υπήρχε αυτή η αβλεψία, η αστοχία, όπως θέλετε να την πούμε, αλλά δε νομίζω πως υπήρξε καμία πρόθεση. Σε επόμενη συνεδρίαση ευχαρίστως να το δούμε.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ (Εισηγητής του Κινήματος Αλλαγής): Όχι, δεν μιλάω για προθέσεις, κύριε Πρόεδρε. Απλώς και όταν είναι το Προεδρείο, ας είναι καλύτερα και ευρύτερη κάπως η σύνθεσή του, πιο αντιπροσωπευτική.
Τώρα να πω, γιατί ακούγοντας τον κ. Συνήγορο θυμήθηκα, ότι έκλεισαν είκοσι χρόνια το καλοκαίρι από την πρώτη αυτοψία που έκανε ο Συνήγορος του Πολίτη σε αστυνομικό κρατητήριο στην Ομόνοια. Τότε ο θεσμός δεν ήταν γνωστός, οπότε χρειάστηκε να πάμε με την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και είχαμε υπογραμμίσει με stabilo τις αρμοδιότητές μας. Τώρα σύμπτωση είναι, ότι αρμόδιος Υπουργός ήταν ο κ. Χρυσοχοΐδης και τότε, αλλά προς τιμήν του μας άφησε να μπούμε μέσα και κάναμε μια έκθεση τότε, η οποία γνώρισε μεγάλη δημοσιότητα, γιατί είδαμε ακριβώς, δυστυχώς, αυτά που επισημαίνετε και τώρα. Είδαμε μέσα στο αστυνομικό κρατητήριο της Ομόνοιας να κρατούνται άνθρωποι για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα καλοκαιριάτικα με αφόρητη ζέστη, ήταν γδυτοί από τη μέση και πάνω οι κρατούμενοι και, δυστυχώς, και ένα παιδί ανάμεσά τους.

Έχουν περάσει 20 χρόνια, όμως τα προβλήματα συνεχίζονται.

Μετά πήγαμε στη φυλακή των Ιωαννίνων και μετά το 2005 ο κ. Σανιδάς τότε, Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου απαγόρευσε στο Συνήγορο του Πολίτη, πλέον, να εισέρχεται στις φυλακές. Ευτυχώς τώρα αυτά τα έχουμε ξεπεράσει πια. Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού παραμένει, αλλά νομίζω κάποια στιγμή ως κοινωνία πρέπει να σκεφτούμε ότι δεν θα το λύσουμε χτίζοντας καινούργιες φυλακές, αλλά ακριβώς επιδιώκοντας την ομαλή επανένταξη των κρατουμένων, ούτως ώστε να μην επιστρέφουν στις φυλακές και δίνοντας πολύ μεγάλη έμφαση στα εναλλακτικά της κράτησης μέτρα και γι’ αυτό ακριβώς αντιταχθήκαμε στην κατάργηση του μέτρου της κοινωνικής υπηρεσίας.

Θα ήταν χρήσιμο, εάν μπορούσε να γίνει μία αποτίμηση του μέτρου αυτού. Ακόμα θα υπάρχουν άνθρωποι που υπηρετούν, γιατί ελέχθη ότι δεν έχει αποδώσει. Θα ήταν καλό να ξέρουμε με μια Έκθεση – ας πούμε – του Συνηγόρου τι έχει συμβεί, ούτως ώστε όταν θα θεσμοθετηθεί εκ νέου το μέτρο, όπως δεσμεύτηκε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, να ξέρουμε τι ακριβώς πρέπει να προβλέψουμε, γιατί θα είναι χρήσιμη η ματιά του Συνηγόρου. Τη στιγμή που θα θεσμοθετηθεί εκ νέου το μέτρο, εάν δεν υπάρχει μια τρίτη ουδέτερη ματιά και με εμπειρία θα έχουμε μόνο την άποψη της διοίκησης. Πράγματι, χρειάζεται μια αύξηση του Προϋπολογισμού. Ειδικός Προϋπολογισμός μάλλον προβλέπεται για τα έξοδα που προκύπτουν από  αυτοψίες, ταξίδια κ.λπ. και αξίζει τον κόπο, γιατί έχουμε ένα μηχανισμό ο οποίος κάνει καλά τη δουλειά του και έναν μηχανισμό, ο οποίος ρίχνει φως κατεξοχήν στο χώρο εκείνο όπου επικρατεί το σκοτάδι, όπου δεν μπορεί να υπάρχει πρόσβαση ούτε των εφημερίδων ούτε των τηλεοράσεων, ούτε των ραδιοφώνων, ούτε ο κοινοβουλευτικός έλεγχος που κάνουμε είναι τόσο δραστικός, ώστε να μπορούμε να πούμε ότι ρίχνει φως στο τι συμβαίνει στις φυλακές είτε είναι από φημολογίες, είτε είναι από διαρροές. Ορίστε, έχουμε έναν μηχανισμό τον οποίο πρέπει να τον ενισχύσουμε, γιατί είναι ο μοναδικός μηχανισμός ο οποίος φέρνει διαφάνεια στις φυλακές.

Θα έλεγα κύριε Συνήγορε, ότι θα πρέπει να προβείτε και σε αιφνιδιαστικές επισκέψεις. Είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό, γιατί όταν η επίσκεψη είναι προειδοποιημένη, το ξέρουμε ότι έχουν προετοιμασθεί. Η αιφνιδιαστική επίσκεψη μετράει και θα έλεγα και το βράδυ, τη στιγμή που δεν το περιμένουν, γιατί εκεί ακριβώς βλέπεις τα τρωτά του συστήματος.

Σχετικά με τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης, είναι κέντρα τα οποία δεν είναι μεν χώροι κράτησης, ουσιαστικά όμως είναι χώροι υποχρεωτικής διαμονής και θα πρέπει κανονικά κάποιος να παίρνει άδεια για να βγαίνει έξω. Φαντάζομαι, ότι δεν έχετε ελέγξει τους χώρους αυτούς ως Μηχανισμός, τους έχετε ελέγξει ως Συνήγορος γενικά, με βάση την γενική αρμοδιότητα, οπότε απ’ αυτή την άποψη, φαντάζομαι ότι καλύπτεται το κενό. Υπάρχουν και ειδικές κατηγορίες φυλακισμένων, για τους οποίους χρειάζεται ειδική μέριμνα. Με μεγάλη χαρά, είδα στην έκθεση του Μηχανισμού ότι έστω και το 2018, αναγνωρίζεται ότι οι κρατούμενοι άνθρωποι με αναπηρίες μπορούν να λαμβάνουν το σχετικό προνοιακό επίδομα. Ελπίζω με τη συνδρομή του Συνηγόρου που έχει την σχετική εμπειρία, η μελέτη που εκπόνησε το 2018 το Υπουργείο Δικαιοσύνης και αναφέρεται στην έκθεση που είχε εκπονήσει ο μηχανισμός – γιατί είχαμε τα κωλύματα επαγγελματικής επανένταξης των αποφυλακισμένων στον ιδιωτικό τομέα – να αποδώσει καρπούς, γιατί
πράγματι, είναι μια κατηγορία ανθρώπων. Εκεί τονιζόταν και μια υπόθεση του 2005, όπου ήταν όταν αποφυλακίστηκε κάποιος, ο οποίος είχε φυλακιστεί για συμμετοχή σε διακίνηση ναρκωτικών, δεν μπορούσε να πάρει εκ νέου άδεια οδήγησης, από την οποία και βιοποριζόταν. Είναι πάρα πολύ σημαντικό, να τα ξαναδούμε αυτά τα πράγματα.

Σχετικά με τους χώρους εγκλεισμού λόγω ψυχικής διαταραχής, δεν είδα στην έκθεση – μπορεί να μου διέφυγε, αλλά δεν νομίζω – κάτι σχετικό με το ν.4509/2017, ο οποίος αφορά μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή, λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής. Θα ήθελα να ξέρω, αν υπάρχει μια εκτίμηση, για το πώς λειτουργεί ο νόμος αυτός.

Θα ήθελα να κάνω και μια ερώτηση, για το πώς αντιμετωπίζετε τα έξοδα, που μας είπατε από το δικό σας προϋπολογισμό. Τι περίπου θα θέλατε παραπάνω; Επίσης, θα ήθελα να δω, αν έχουν γίνει αιφνίδιες επισκέψεις. Σας εύχομαι καλή συνέχεια, στο πολύ πετυχημένο έργο σας.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ(Πρόεδρος της Επιτροπής): Κύριε Συνήγορε και εγώ βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την πρόταση του κ. Καμίνη, να έχουμε μια έκθεση από πλευρά σας όσον αφορά την αποτίμηση της εφαρμογής του νέου αυτού του θεσμού της κοινωνικής υπηρεσίας των φυλακισμένων, αν υποτροπιάζουν και πόσοι, τέλος πάντων να είχαμε μια επιστημονική προσέγγιση της εφαρμογής του μέτρου. Το λόγο έχει ο κ. Καμίνης.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ(Ειδικός Αγορητής του ΚΙΝΑΛ): Θα ήθελα να προσθέσω το εξής. Είναι ευκαιρία πια, σήμερα, να ενισχύσουμε κάποια μέτρα, τα οποία ουσιαστικά θα αποσυμφορήσουν τη λειτουργία του μηχανισμού απονομής της δικαιοσύνης στην ευρύτερη έννοια του, γιατί και η έκτιση της ποινής εκεί εντάσσεται. Κάναμε το νόμο για την διαμεσολάβηση και θα πρέπει να τον δούμε πάρα πολύ προσεχτικά στην λειτουργία του, γιατί ακριβώς, είναι ένας τρόπος να αποφύγουμε την απονομή δικαιοσύνης με τους κλασικούς τρόπους που έχει φέρει τόσο μεγάλες καθυστερήσεις, αλλά και τα μέτρα εναλλακτικής έκτισης της ποινής, όπως είναι η κοινωνική υπηρεσία και εκεί πρέπει να δώσουμε βάση. Όλα αυτά τα σύγχρονα μέτρα, που μας βοηθούν να βγούμε λίγο να κοιτάξουμε έξω από το κουτί, να δούμε την πραγματικότητα με ένα άλλο μάτι και παράλληλα, να διασφαλίσουμε την απονομή της δικαιοσύνης με έναν τρόπο παιδαγωγικό, γιατί και η διαμεσολάβηση παιδαγωγικό χαρακτήρα έχει. Διαπαιδαγωγεί μια συγκρουσιακή κοινωνία, πώς να επιλύει τις υποθέσεις της εκτός των δικαστηρίων και ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ένας μεσολαβητικός μηχανισμός και αυτός. Τα εναλλακτικά μέτρα έκτισης της ποινής, επίσης είναι κάτι στο οποίο πρέπει να δώσουμε μεγάλη βάση.

Μοιραστείτε

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email