Ομιλία στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης για την πολιτική προστασία (κατ’ άρθρο συζήτηση)

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ως προς το άρθρο 2, θα ήθελα να επανέλθω στις παρατηρήσεις που ήδη διατύπωσα για το θέμα της νομοτεχνικής διατύπωσης. Το θεωρώ πολύ σημαντικό. Στο άρθρο 3, το νομοσχέδιο δεν έχει λάβει καθόλου υπ' όψιν του θέματα νησιωτικότητας. Επίσης, δεν καταλαβαίνουμε από το νομοσχέδιο, τι θα γίνει με τις αρμοδιότητες της πολιτικής προστασίας που ασκούν σήμερα οι αποκεντρωμένες διοικήσεις. Τι πρόκειται να γίνει με το προσωπικό που βρίσκεται εκεί.

29 Ιανουαρίου 2020

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Προεδρεύων των Επιτροπών): Τον λόγο έχει ο κ. Καμίνης.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ (Ειδικός Αγορητής του Κινήματος Αλλαγής): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ως προς το άρθρο 2, θα ήθελα να επανέλθω στις παρατηρήσεις που ήδη διατύπωσα για το θέμα της νομοτεχνικής διατύπωσης. Το θεωρώ πολύ σημαντικό.

Στο άρθρο 3, το νομοσχέδιο δεν έχει λάβει καθόλου υπ’ όψιν του θέματα νησιωτικότητας. Επίσης, δεν καταλαβαίνουμε από το νομοσχέδιο, τι θα γίνει με τις αρμοδιότητες της πολιτικής προστασίας που ασκούν σήμερα οι αποκεντρωμένες διοικήσεις. Τι πρόκειται να γίνει με το προσωπικό που βρίσκεται εκεί.

Άρθρο 6, διαβάθμιση καταστάσεων ετοιμότητας. Θα πρέπει να διευκρινιστεί σε ποιες από τις παραπάνω καταστάσεις θα υπάρχει 24ωρη λειτουργία. Επίσης, τι θα γίνει με την αποζημίωση πολιτικού και επιχειρησιακού προσωπικού.

Άρθρο 7, δυναμικό και μέσα εθνικού μηχανισμού. Υπάρχει ένα ζήτημα ως προς τη συμμετοχή εμπειρογνώμων και έχει να κάνει με το πόσο αξιοκρατική θα είναι η διαδικασία, όταν ουσιαστικά θα αποφασίζει για διαδικασία, κριτήρια κ.λπ. ο Γενικός Γραμματέας. Η θέση μας είναι να γίνεται μέσω διαφανών διαδικασιών όπως στο παρελθόν μέσα από το open gov.

 Άρθρο 8, για την Διυπουργική Επιτροπή. Προσέξτε την αρίθμηση λείπει η παράγραφος 2, πάει από το 1 έως το 3. Επίσης, υπάρχει ένα ζήτημα ότι η Διυπουργική εγκρίνει εισήγηση γενικού γραμματέα. Εγώ δεν ξέρω τέτοιο προηγούμενο και όχι υπουργού. Η θέση μας βέβαια, θέση αρχής είναι ότι η πολιτική προστασία θα έπρεπε να υπαχθεί απευθείας στον πρωθυπουργό ή σε ad hoc Υπουργό, όπως είναι το ιταλικό σύστημα που ακούσαμε σήμερα το πρωί από τον κ. Παπαδόπουλο.

Άρθρο 10, για τα πλαίσια διαχείρισης εκτάκτων αναγκών. Ο προσδιορισμός, η εξειδίκευση, η οριοθέτηση και οι περιπτώσεις ενεργοποίησης των πλαισίων, πρέπει να ορίζονται με νόμο και να είναι προϊόν διαβούλευσης και όχι να είναι στην απόλυτη ευχέρεια του κάθε Γενικού Γραμματέα. Στην παρ. 2, ορίζονται οι επικεφαλής. Πότε, από ποιον; Αφού όλοι οι φορείς που συμμετέχουν έχουν προϊστάμενο ή διοικητή. Θα τους αντικαταστήσει ο επικεφαλής; Δεν είναι σαφές. Όλα περνούν στην απόφαση του Γενικού Γραμματέα. Δημιουργείται ένας παράλληλος μηχανισμός διοίκησης, που θα επιβαρύνει το σύστημα χωρίς να υπάρχει ορατή ευθύνη για τον τρόπο λειτουργίας και τις αποφάσεις του.

Άρθρο 13, για τα Περιφερειακά Συντονιστικά Όργανα. Ένα ακόμη επίπεδο διοίκησης και λήψης απόφασης, σε ένα ήδη πολυδαίδαλο σύστημα. Ο ρόλος του Περιφερειακού Συντονιστή, θα προκαλέσει πιθανώς συγκρούσεις και σύγχυση αρμοδιοτήτων, ειδικά με τους επικεφαλής των Περιφερειακών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας. Το προτεινόμενο σύστημα, χωρίς ξεκάθαρο σύστημα ροής πληροφοριών, αποφάσεων και διοίκησης περιστατικού, θα φέρει πολυπλοκότητα και δεν θα αμβλυνθούν τα προβλήματα που έχουμε δει στο παρελθόν.

Άρθρο 15, για τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα. Εδώ, δεν προβλέπεται συντονιστής. Υπάρχουν μεγάλες πόλεις, όπως την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη που αποτελούν δήμους και πιθανόν να ήταν αναγκαίο. Πρέπει να συμμετέχουν και οι προϊστάμενοι Διευθύνσεων Τεχνικών Υπηρεσιών, εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Υδάτων και εκπρόσωποι εθελοντικών ομάδων.

Άρθρο 20, Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας. Μέχρι πριν από λίγο καιρό, – σε πολλές περιπτώσεις, πιθανών ακόμα να παρατηρείται το φαινόμενο – οι Διευθύνσεις αυτές, ήταν Διευθύνσεις «ψυγεία» όπως γνωρίζουμε. Θα πρέπει τώρα να συμπεριληφθεί η αναγκαιότητα λειτουργίας της Διεύθυνσης σε εικοσιτετράωρη βάση και σε επταήμερη εβδομαδιαία εργασία, όπως ισχύει και για την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και να ορισθεί ελάχιστος αριθμός στελεχών των αυτοτελών Διευθύνσεων.

Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας. Η επιχορήγηση των δήμων για θέματα πολιτικής προστασίας, πρέπει να αφορά όλες τις φυσικές καταστροφές και να μην είναι το πληθυσμιακό, το αποκλειστικό κριτήριο για την κατανομή των πιστώσεων. Αλλά, το πώς διαμορφώνεται η συνολική έκδοση του δήμου και βεβαίως πάρα πολλές ιδιαιτερότητες. Πρέπει να υπάρχει μια ολόκληρη δέσμη κριτηρίων για το πώς θα επιδοτούνται, θα επιχορηγούνται οι δήμοι, για τα θέματα πολιτικής προστασίας. Το να μείνουμε μόνο στα θέματα πληθυσμού, είναι ένα μηχανιστικό κριτήριο, το οποίο θα προκαλέσει τεράστια προβλήματα. Ήδη ξέρουμε στο παρελθόν, ότι η ΚΑΠ κατανέμονταν στους δήμους με πληθυσμιακά κριτήρια και ξέρουμε πόσο άτοπο είναι αυτό, πόσο σχηματικό, σε πόσες εσφαλμένες αποφάσεις μπορεί να οδηγήσει.

Άρθρο 23, Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών. Θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε ένα επιχειρησιακό μοντέλο, για τον τρόπο κατά τον οποίο συντάσσονται, παρακολουθούνται κατά την εφαρμογή τους και αξιολογούνται μετά την εφαρμογή.

Αρμοδιότητες Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Το είπαμε αυτό, διευρύνονται υπέρμετρα οι αρμοδιότητες. Μόνο στο στάδιο της πρόληψης, εμείς μετρήσαμε 6 κόμβους στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με τον Γενικό Γραμματέα. Δεν υπάρχει τέτοιο ιστορικό προηγούμενο. Η υπερσυγκέντρωση εξουσιών, οδηγεί εκτός από γραφειοκρατία και σε αδιαφάνεια, πιθανή κατάχρηση εξουσίας κ.α..

Άρθρο 36, Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων. Γιατί αποτελεί η υπηρεσία του Πυροσβεστικού Σώματος και όχι της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας; Είναι σαν να δεχόμαστε εμμέσως, ότι εκτελεστικός βραχίονας της Πολιτικής Προστασίας είναι μόνο η Πυροσβεστική. Θα έπρεπε να προβλέπει και κάποια μορφή εμπλοκής και άλλων ( ΕΛ.ΑΣ, Ε.Κ.Α.Β. κ.λπ. ).

Άρθρο 37, επιτελική δομή ΕΣΠΑ. Θα έβλεπε να υπάγεται στο Υπουργείο και όχι στον Γενικό Γραμματέα.

Άρθρο 40, Κέντρο Μελετών Διαχείρισης Κρίσεων. Γιατί αυτό το κέντρο μελετών δεν εντάσσεται στην Εθνική Σχολή; Ποια η ανάγκη δημιουργίας ενός ακόμη νομικού προσώπου, με ένα ακόμη διοικητικό συμβούλιο, προσωπικό, γραφεία, λειτουργικά έξοδα και τώρα πλέον και τη δυνατότητα του επιχειρείν, ενώ θα μπορούσε αυτή την αρμοδιότητα, να την αναλάβει ένα ειδικό τμήμα της Εθνικής Σχολής Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων. Σας πληροφορώ, στους δήμους – το ξέρετε, κ. Γενικέ – το 2011 και τα επόμενα χρόνια, κάναμε συγχωνεύσεις πολλών Νομικών Προσώπων και ουσιαστικά, δεν μπόρεσα να καταλάβω τι κάνανε πριν. Αν κάτι μας δίδαξε η κρίση μεταξύ πολλών άλλων, είναι, ότι έχουμε τη τάση να δημιουργούμε διαρκώς Νομικά Πρόσωπα. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Άρθρο 42. Επιτροπή εκτίμησης κινδύνου. Οι εκπρόσωποι της Ένωσης Περιφερειών και της ΚΕΔΕ δεν έχουν τοπική γνώση. Θα πρέπει να συμμετέχει Αυτοδιοικητικός Α’ ή Β’ βαθμού, εκεί που θα γίνει το έργο. Επίσης, χρειάζονται κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες για τις απευθείας αναθέσεις, για να αποφύγουμε τα καρτέλ των εργοληπτών. Χωρίς δικλείδες ασφαλείας, μπορεί να έχουμε και πολύ υψηλό περιβαλλοντικό τίμημα. Θα πρέπει να αποτελούν την εξαίρεση και με αυστηρά κριτήρια και να μην καταντήσουν να γίνουν ο κανόνας.

Άρθρο 45. Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών. Όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, θα είναι το μοναδικό Υπουργείο που θα έχει δύο Γενικές Διευθύνσεις Οικονομικών Υπηρεσιών, όταν όλα έχουν μία.

Άρθρο 52. Προϊστάμενοι Τμημάτων και Προϊστάμενοι Γραφείων Τμημάτων Διευθύνσεων. Ο ορισμός από το Γενικό Γραμματέα, δεν είναι χαρακτηριστικό αντικειμενικότητας και αξιοκρατίας.

Άρθρο 53. Δαπάνες απορρήτων αναγκών. Εμείς, διαφωνούμε ριζικά με την ύπαρξη των δαπανών. Στην Επιτροπή αυτή συμμετέχουν δύο Προϊστάμενοι που έχουν προηγουμένως επιλεγεί από το Γενικό Γραμματέα και ένας Ανώτατος Αξιωματικός, χωρίς ακριβώς να προσδιορίζεται με ποιο βαθμό και θα επιλέγεται και αυτός από την Εκτελεστική Εξουσία. Δεν υπάρχει κανένας έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Δεν υπάρχει ύψος δαπάνης, η υπέρβαση του οποίου, θα την οδηγεί τη δαπάνη στη Βουλή, όπως συμβαίνει στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Άρθρο 57. Στη δημόσια διαβούλευση επισημάνθηκε από αρκετούς φορείς, πως θα μπορούσε να περιληφθεί στις επιχειρησιακές δράσεις και ο εκχιονισμός, πρόταση που δεν υιοθετήθηκε από το Υπουργείο, χωρίς να υπάρξει αιτιολογία.

Άρθρο 77. Η δημιουργία αφορά τις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος. Δημιουργία, κατανομή, καθώς και αύξηση ή μείωση των θέσεων, θα πρέπει να γίνει με βάση αντικειμενικά κριτήρια και επιχειρησιακά δεδομένα, για να υπάρχει διαφάνεια και αξιοπιστία.

Άρθρο 113 και 114. Κατά το στάδιο της διαβούλευσης, εκεί διατυπώθηκαν πάρα πολλές παρατηρήσεις. Εκφράστηκε έντονα η άποψη, ότι οι Πυρονόμοι τίθενται εκτός βαθμολογικής εξέλιξης, καθώς η φοίτηση στη Σχολή Επιμόρφωσης μετά από εξετάσεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί θέσπιση βαθμολογίου, ενώ δεν αποσαφηνίζεται η συχνότητα και ο αριθμός των εισαχθέντων.

Στο κατατεθέν σχέδιο, τα έτη είναι μειωμένα σε τρία έτη και τα απαιτούμενα έτη παραμονής στο βαθμό του Πυρονόμου για εισαγωγή στη Σχολή Επιμόρφωσης και Μετεκπαίδευσης της Ακαδημίας. Πρέπει να διερευνηθεί το ενδεχόμενο, να υπάρξει, ίσως, ταχύτερη εξέλιξη και προαγωγή των Αρχιπυροσβεστών στο βαθμό του Πυρονόμου σε 20 έτη και όχι σε 26 έτη συνολικής υπηρεσίας.

Για τους πτυχιούχους πυροσβέστες μη παραγωγικής σχολής, δεν προβλέπεται εξέλιξη. Υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης του προφίλ των στελεχών με προσόντα. Θα πρέπει, κατά τη γνώμη μας, να εξεταστεί το ενδεχόμενο να μπαίνουν χωρίς εξετάσεις στη Σχολή Αρχιπυροσβεστών.

Στο άρθρο 151 παράγραφος 1. Πρέπει, εκ των προτέρων, να μπουν σταθερά κριτήρια κατανομής της πυροσβεστικής δύναμης από τον Αρχηγό του Σώματος. Κριτήρια και διαφάνεια και όχι με πελατειακά κριτήρια, όπως πάρα πολύ συχνά έχει συμβεί στο παρελθόν.

Στο άρθρο 160. Η πρόβλεψη της παραγράφου 4, να γίνει καθολική ως γενικό σύστημα κατάθεσης των απαιτούμενων δικαιολογητικών που θα διέπει τις αποσπάσεις από εδώ και στο εξής.

Στο άρθρο 169. Δίνεται νομοθετική εξουσιοδότηση για έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, μετά από πρόταση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, για ρύθμιση θεμάτων πειθαρχικού δικαίου και αδειών. Εγώ δεν μπορώ να καταλάβω, πώς είναι δυνατόν να ρυθμίζονται λεπτομέρειες που έχουν να κάνουν με προαγωγές, μεταθέσεις, αποσπάσεις και δεν ρυθμίζονται ζητήματα, που άπτονται πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος, όταν πάρα πολλές διατάξεις υπάρχουν ήδη στον Υπαλληλικό Κώδικα.

Στο άρθρο 183 για τις φυλακές. Υπάρχει ένα χρόνιο πρόβλημα έλλειψης προσωπικού των φυλακών και απ’ όσο είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, οι επιτυχόντες στην προκήρυξη 6Κ / 2018, θα προσληφθούν τελικά. Η ολοκλήρωση θα γίνει το φθινόπωρο του 2020. Το τι προβλήματα συνεπάγεται η έλλειψη προσωπικού, ειδικά στις φυλακές, νομίζω ότι δεν χρειάζεται να το τονίσω. Το κράτος, μέχρι τώρα, έχει δώσει απαράδεκτα δείγματα στελέχωσης των φυλακών.

Το 2013, πήραν όλες τις δημοτικές αστυνομίες από τους δήμους και μετέφεραν τους υπαλλήλους της δημοτικής αστυνομίας στις φυλακές, χωρίς καμία προηγούμενη εκπαίδευση. Τους πέταξαν στα βαθιά και τελικά κατάφεραν όλοι αυτοί να σηκωθούν να φύγουν. Το αποτέλεσμα ήταν ότι επί δυόμισι χρόνια οι δήμοι έμειναν χωρίς δημοτική αστυνομία και όποιος είναι ειδικός στα θέματα των δήμων μπορεί να το καταλάβει αυτό. Η Αθήνα έμεινε επί δυόμισι χρόνια τον ελεγκτικό της βραχίονα, για να κάνουμε τι; Για να πάρουμε τους δημοτικούς αστυνομικούς και να πάμε να τους κάνουμε βόλτα.

Το άρθρο 185, για τη μεταφορά των φυλακών. Υπάρχει το νομοθέτημα για το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης των καταστημάτων κράτησης. Υπάρχει μια πρόβλεψη ιδιωτικοποίησης κάποιων υπηρεσιών. Καταρχήν, όταν αφορά σε θέματα περιφερειακά της ασφάλειας που δεν εντάσσονται στον πυρήνα της κράτησης, νομίζω δεν μπορεί κανείς να έχει σοβαρή αντίρρηση. Θα έπρεπε να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα, που ακριβώς προβλέπεται να υπάρξει τέτοια παραχώρηση υπηρεσιών σε ιδιώτες.

Το άρθρο 189, που αφορά τα θέματα των εποπτευομένων χώρων χρήσης. Πράγματι, ως δήμαρχος Αθηναίων, λόγω της πικρής εμπειρίας που είχα για πάρα πολλά χρόνια, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να υπάρχει, εκτός από τη στεγνή μέθοδο του ΚΕΘΕΑ, τη μέθοδο των υποκατάστατων του ΟΚΑΝΑ, να υπάρχει και η θεραπεία στο τρίτο στάδιο, για ανθρώπους που βρίσκονται σε στάδιο πια πολύ πιο προχωρημένο. Η διεθνής εμπειρία το έχει αποδείξει. Το είπε και ο Υπουργός το πρωί, πάρα πολύ μεγάλες πόλεις έχουν υιοθετήσει αυτή τη μέθοδο. Λειτουργεί συμπληρωματικά, όπως είπα, προς τις άλλες μεθόδους. Δεν είναι κάτι που απλουστευτικά μπορούμε να θεωρήσουμε ότι πας εκεί, κάνεις την δόση σου και φεύγεις. Υπάρχει μια ολόκληρη υποδομή, που υποδέχεται τον άνθρωπο, ο οποίος έχει το πρόβλημα και προσπαθεί με υπηρεσίες και κίνητρα, να τον οδηγήσει και στην απεξάρτηση. Αλλά δεν ξέρω αν προτιμάμε – τη στιγμή που έχει αποδείξει η πολιτεία, ότι συνεχίζεται αυτή η αθλιότητα, άνθρωποι να παίρνουν τη δόση τους στο δρόμο και να παρατηρείται αυτό το αίσχος- να μην πούμε ότι μια δοκιμασμένη μέθοδος στο εξωτερικό, πρέπει επιτέλους να την δοκιμάσουμε και εδώ. Εγώ θέλω να ακούσω επιχειρήματα επ’ αυτού. Πολύ εύκολα μπορεί να περιπέσουμε σε μια συντηρητική ένσταση, η οποία ουσιαστικά να μεταθέσει αλλού τη συζήτηση, σε ένα πεδίο ηθικολογίας. Είναι πάρα πολύ σημαντικό, λοιπόν, να σας ακούσουμε, εσάς και τα επιχειρήματά σας, αφού είστε ειδική, χωρίς όμως να περιπέσουμε στην παγίδα της ηθικολογίας, που δεν πιστεύω ότι θα το κάνετε άλλωστε. Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε πρόεδρε.

Μοιραστείτε

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email