Επίκαιρη ερώτηση για την ψυχική υγεία των παιδιών στα κέντρα υποδοχής προσφύγων

29 Νοεμβρίου 2019

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ: Το θέμα των προσφύγων και ειδικά των ανήλικων προσφύγων και κυρίως των ασυνόδευτων, προσφέρεται για πάρα πολύ συναισθηματική εκμετάλλευση κι εμένα αυτό δεν μου αρέσει.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με συνοδευόμενη ανήλικη. Είναι το ρεπορτάζ του Guardian το οποίο δημοσιεύθηκε γύρω στις 10 Οκτωβρίου. Το διάβασα και εγώ και άλλοι και συγκλονιστήκαμε. Είναι η περίπτωση μιας εννιάχρονης, της Αΐσα, η οποία τελικά επλήγη από το λεγόμενο «σύνδρομο της παραίτησης».

Εγώ αγνοούσα ότι υπάρχει αυτή η ασθένεια. Πλήττει παιδιά τα οποία υφίστανται διαρκή ψυχική κακοποίηση, ψυχική ταλαιπωρία, όχι αναγκαστικά εμπρόθετη σε βάρος τους. Παρίστανται μάρτυρες μακροχρόνια σε μεγάλη ψυχική ταλαιπωρία και κάποια στιγμή εμφανίζουν ένα «σύνδρομο παραίτησης». Κλείνουν τα μάτια, σταματάνε να μιλάνε, δεν κοιμούνται και επέρχεται σιγά-σιγά και μυϊκή ατροφία.

Οι μαρτυρίες ήταν ότι το παιδί αυτό τελικά έφτασε στο αποκορύφωμα, φαίνεται, όταν παρέστη μάρτυρας στη Μόρια ενός μαχαιρώματος και έκτοτε υπέστη αυτό το σύνδρομο. Υπάρχουν μαρτυρίες για πολλά παιδιά στη Μόρια, τα οποία είτε αυτοτραυματίζονται, είτε απομονώνονται τελείως. Αυτό είναι μια περίπτωση ακραία, μια περίπτωση που συγκλόνισε την κοινή γνώμη.

Απηύθυνα ερώτηση στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και στο Υπουργείο Υγείας. Μου απάντησε μεν ο κ. Κουμουτσάκος, ωστόσο απομένουν ακόμη μερικά να μάθουμε. Ήταν μια αρκετά συγκροτημένη απάντηση. Δεν μάθαμε τελικά τι έγινε με την Αΐσα. Μετήχθη στην Αθήνα με την οικογένειά της; Εισήχθη σε κλινική; Ήθελα πρώτα από όλα να μάθω αν υπάρχουν νεότερα για την υγεία της και επιφυλάσσομαι στη δευτερολογία, κυρία Πρόεδρε.

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κι εγώ, κύριε συνάδελφε.

Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΝΤΟΖΑΜΑΝΗΣ (Υφυπουργός Υγείας): Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Καμίνη, είναι γεγονός ότι οι συνεχώς αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές έχουν δημιουργήσει μία πολύ δύσκολη κατάσταση η οποία επιδεινώνεται και βεβαίως κανένα ανεπτυγμένο κράτος του σύγχρονου δυτικού κόσμου δεν μπορεί με ευκολία να την αντιμετωπίσει. Όσο καλά προετοιμασμένοι και αν είμαστε, όσο καλή οργάνωση και αν διαθέτουμε, είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν είναι εύκολη η διαχείριση αυτής της κατάστασης.

Συγκεκριμένο σχέδιο υπάρχει και μάλιστα αναπτύχθηκε τις προηγούμενες ημέρες από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό και αναφέρομαι στην πρωτοβουλία του προγράμματος με το οποίο κανένα ασυνόδευτο παιδί δεν θα μένει μόνο του. Δεν είναι της παρούσης να αναπτύξω τους άξονες αυτού του προγράμματος. Είναι γνωστό, τους γνωρίζουμε όλοι.

Όμως, το Πρόγραμμα «Κανένα μόνο παιδί» έχει συγκεκριμένους στόχους και από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας είμαστε ευαισθητοποιημένοι και προετοιμασμένοι να συνδράμουμε με όλες μας τις δυνάμεις, όπου και όποτε κληθούμε, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας. Οι πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες δομές υγείας βρίσκονται σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας για να παράσχουν τις απαιτούμενες υγειονομικές υπηρεσίες.

Βέβαια, επειδή αναφέρεστε όχι μόνο σε ασυνόδευτα παιδιά, αλλά γενικά σε παιδιά που έρχονται μέσω των μεταναστευτικών ροών, πρέπει να πω ότι και στο κομμάτι της ψυχικής υγείας υπάρχουν μονάδες ψυχικής υγείας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας και παρέχουν τις απαραίτητες υπηρεσίες σε όποιον έχει ανάγκη.

Δεν θέλω να μπω σε συγκεκριμένα παραδείγματα και να πω πόσα παιδιά έχουν προσέλθει σε αυτές τις δομές και πόσα περιστατικά έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς και με επιτυχία από το σύστημα υγείας.

Απαντώντας στην ερώτησή σας σχετικά με το κοριτσάκι, την Αΐσα, και το δημοσίευμα της GUARDIAN, πρέπει να σας πω ότι η εικόνα που έχουμε για την  περίπτωση μη ταυτοποιημένου ανήλικου κοριτσιού από τη Μόρια -και επιτρέψτε μου να πω ότι μάλλον το μη ταυτοποιημένο ανήλικο κορίτσι πρέπει να είναι αυτό που αναφέρει το δημοσίευμα- είναι ότι είχε διακομιστεί στο παρελθόν και συγκεκριμένα τον μήνα Σεπτέμβριο του 2019 στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» και έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με το όνομα που αναφέρεται στο συγκεκριμένο δημοσίευμα. Γι’ αυτό και αναφέρομαι σε μη ταυτοποιημένο ανήλικο κορίτσι. Είναι ανήλικο κορίτσι εννέα ετών, νοσηλεύτηκε από 25/9 έως 7/10 με παραπεμπτικό από το Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης με σύνδρομο απόσυρσης πράγματι από τετραετία. Παραπέμφθηκε άμεσα για έλεγχο στα τμήματα του νοσοκομείου και παρακολουθήθηκε ειδικότερα από το Παιδοψυχιατρικό Τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία». Το ανήλικο κορίτσι δεν νοσηλεύεται αυτή τη στιγμή και έχει πάρει εξιτήριο.

Επομένως, για να είναι πιο συγκεκριμένος -και θα τελειώσω, κυρία Πρόεδρε- στα ερωτήματά σας, σήμερα που μιλάμε έχω ήδη αναφερθεί σε ένα μη ταυτοποιημένο ανήλικο κορίτσι το οποίο φέρει τα χαρακτηριστικά της Αΐσα στην οποία αναφέρεστε. Δεν νοσηλεύεται, έχει νοσηλευτεί στο παρελθόν.

Και γενικά να σας πω ότι για την αποφυγή περιστατικών τα οποία αφορούν μικρά παιδιά δρομολογούνται σε κεντρικό επίπεδο -και κατόπιν της πρωτοβουλίας του ίδιου του Πρωθυπουργού- λύσεις με τη δημιουργία νέων σύγχρονων δομών φιλοξενίας, νομοθετικό προσδιορισμό του όρου «ασυνόδευτο», «ανήλικο» και γενικά νομοθετικό προσδιορισμό για ό,τι έχει να κάνει με τα ανήλικα παιδιά, την ελεύθερη πρόσβαση σε υγεία και παιδεία, την αυστηροποίηση των ποινών για αδικήματα σε βάρος αυτών των παιδιών και σχέδιο ενεργειών για την εξάρθρωση κυκλωμάτων εκμετάλλευσης ασυνόδευτων.

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Και εγώ σας ευχαριστώ.

Ορίστε, κύριε Βουλευτά, έχετε τον λόγο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Θα ήθελα κατ’ αρχάς να μάθω αν έχουν υποπέσει στην αντίληψή σας και άλλα παρόμοια περιστατικά από παιδιά τα οποία έχουν εκδηλώσει αυτό το ίδιο σύνδρομο.

Στην απάντησή του ο κ. Κουμουτσάκος αναφέρει τη δημιουργία safe zone –ασφαλούς περιοχής- μέσα στα ΚΥΤ. Συγκεκριμένα, θα ήθελα να μάθω αν εκτός από το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Λέσβου υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις ασφαλείς ζώνες στη Σάμο, στην Κω και στη Λέρο.                                       

Θα ήθελα, επίσης, να μάθω, στο πεδίο της ψυχικής υγείας των παιδιών, εκτός από το Υπουργείο, αν υπάρχουν και άλλοι φορείς που εμπλέκονται.

Και γενικότερα τώρα, γιατί όλα αυτά αποτελούν αποκορύφωμα κάποιων συνθηκών ζωής, θα ήθελα να σας ρωτήσω, κύριε Υπουργέ, αν έχουν προβλεφθεί συγκεκριμένα προγράμματα προληπτικής ιατρικής μέσα στους χώρους, στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, όπως λόγου χάρη, εμβολιασμοί. Και ενόψει του χειμώνα που έρχεται, έχετε λάβει κάποια ειδικά έκτακτα μέτρα σε σχέση με τα παιδιά στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης;

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κι εγώ, κύριε συνάδελφε.

Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΝΤΟΖΑΜΑΝΗΣ (Υφυπουργός Υγείας): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Καμίνη, η θωράκιση της ψυχικής υγείας των παιδιών αποτελεί προτεραιότητα για το Υπουργείο Υγείας και δουλεύουμε προς αυτήν την κατεύθυνση. Όλα τα θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Υγείας -διότι γνωρίζετε πολύ καλά ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι αρμοδιότητα μόνο ενός Υπουργείου, υπάρχει συναρμοδιότητα Υπουργείων στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση- δρομολογούνται τόσο σε νομοθετικό όσο και σε υπηρεσιακό και άλλο επίπεδο, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Από την πλευρά μας, υπάρχει ετοιμότητα σε όλες τις υγειονομικές δομές και σε όλη τη χώρα, συγκεκριμένο σχέδιο για την κάλυψη δράσεων προληπτικής ιατρικής και προστασίας της δημόσιας υγείας και στο πλαίσιο αυτό λειτουργούν σε όλη την επικράτεια τα Κοινοτικά Κέντρα Ψυχικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου, τα οποία παρέχουν υπηρεσίες πρόληψης και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας παιδιών και εφήβων. Και υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός με αρχή την πρωτοβουλία, όπως είπα, του ίδιου του Πρωθυπουργού που αναφέρθηκε στα ασυνόδευτα παιδιά, προκειμένου να καλυφθούν οι υγειονομικές ανάγκες τόσο των παιδιών όσο και των υπολοίπων ανθρώπων που είναι σε αυτά τα κέντρα.

Σας απαντώ σε ό,τι αφορά το Υπουργείο Υγείας. Υπάρχει, όπως σας είπα, ένας ευρύτερος σχεδιασμός και συναρμοδιότητα με άλλα Υπουργεία, στο κομμάτι της προστασίας της δημόσιας υγείας, όχι μόνο των μεταναστών, αλλά και του ευρύτερου πληθυσμού στην περιοχή όπου υπάρχουν μετανάστες. Είναι ολοκληρωμένος, είναι σε εξέλιξη και είμαι βέβαιος ότι διασφαλίζουμε με τον καλύτερο τρόπο την υγεία όλων αυτών των ανθρώπων.

Ευχαριστώ.

Δείτε την επίκαιρη ερώτηση 

Δείτε την απάντηση του Αναπληρωτή Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Κουμουτσάκου

Δείτε την απάντηση του Υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Οικονόμου