Επίκαιρη ερώτηση: Επιχείρηση της ΕΛΑΣ στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και εν γένει ζητήματα ανομίας στα ΑΕΙ

15 Νοεμβρίου 2019

Κύριε Υπουργέ, γνωρίζουμε ότι τις πρώτες εβδομάδες της νέας διακυβέρνησης καταργήθηκε το Πανεπιστημιακό άσυλο. Και έκτοτε έχει αρχίσει και εμφανίζεται μία κατάσταση στα πανεπιστήμια της χώρας, -ειδικά τώρα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο για το οποίο έγινε λόγος- που μας βάζει σε κάποιες σκέψεις. Γιατί φοβόμαστε ότι -όπως συμβαίνει πολύ συχνά στη χώρα μας- θα πάμε από το ένα άκρο στο άλλο και στη δευτερολογία μου θα πω ειδικότερα τι φοβάμαι.

Τι συνέβη εδώ; Εκκενώθηκε στις 2 Νοεμβρίου ένα πανεπιστημιακό κτίριο, το γνωστό ως κατάληψη Βανκούβερ Απαρτμάν. Την Πέμπτη 7 Νοεμβρίου η Σύγκλητος έβγαλε μία ανακοίνωση για διάφορα άτομα άγνωστα που εισέρχονται και εξέρχονται ανεξέλεγκτα στις εγκαταστάσεις του ιδρύματος και χρησιμοποιούν τους χώρους ως ορμητήριο για συγκρούσεις με αστυνομικές δυνάμεις κ.λπ. Μέσα στο Σαββατοκύριακο μπήκε στην ΑΣΟΕΕ η αστυνομία και βρήκε τρεις χώρους υπό κατάληψη στους οποίους βρήκε διάφορα ευρήματα, τα οποία χρησιμοποιούνται σε διαδηλώσεις για πράξεις βίας.

Σημειωτέον η παρέμβαση αυτή έγινε όταν ήταν κλειστό το πανεπιστήμιο. Με ανακοίνωσή της η ΕΛΑΣ μας είπε ότι αποφεύγει να επέμβει όταν λειτουργεί το πανεπιστήμιο.

Δεδομένου λοιπόν ότι η ομαλή λειτουργία της ακαδημαϊκής ζωής συνεπάγεται ότι πρέπει να είναι διαρκώς ανοιχτά τα πανεπιστήμια, ότι τα επεισόδια και οι έκνομες ενέργειες -όπως προβλέπεται- μάλλον θα συνεχιστούν, θα ήθελα να σας ρωτήσω, κύριε Υπουργέ, έχει εκπονηθεί από το Υπουργείο ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο που θα αποτρέπει ανακατάληψη εσωτερικών χώρων, που αποδόθηκαν στις αρμόδιες Πανεπιστημιακές αρχές και που θα διασφαλίζει το σχέδιο αυτό πια την απρόσκοπτη λειτουργία των ιδρυμάτων;

Υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του; Θα συνεργαστείτε με τις Πανεπιστημιακές αρχές και με την πανεπιστημιακή κοινότητα για την εκπόνησή του; Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Απόστολος Αβδελάς): Και εμείς.

 Θα απαντήσει ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, κ. Ελευθέριος Οικονόμου.

Ορίστε, κύριε Οικονόμου, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ (Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη): Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, με τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 4485/2017, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 64 του ν. 4623/2019, η πολιτεία οριοθετεί θεσμικά το πλαίσιο προστασίας των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται εντός των χώρων των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και συναρτώνται με την επιστημονική έρευνα και τη διδασκαλία. Ταυτόχρονα, αποσυνδέει σαφώς αυτές από τις αξιόποινες πράξεις και παραβατικές συμπεριφορές, που αντιτίθενται στη συνταγματικώς κατοχυρωμένη ακαδημαϊκή ελευθερία, ενέχουν στοιχεία ποινικής απαξίας και περιορίζουν στην πράξη τις δυνατότητες ελεύθερης έκφρασης και διακίνησης των ιδεών.

Για τις τελούμενες αξιόποινες πράξεις και παραβατικές συμπεριφορές στο εξής θα τηρούνται όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες από τις αρμόδιες υπηρεσίες, εξομοιώνοντας κατά τον τρόπο αυτόν τον χώρο των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με τον κοινό δημόσιο χώρο. Σε αυτές τις πράξεις και τις συμπεριφορές περιλαμβάνονται ενδεικτικά η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, η κατασκευή, κυκλοφορία και χρήση εύφλεκτων υλών και εκρηκτικών υλών, το παραεμπόριο, οι βίαιες διακοπές μαθημάτων, οι καταστροφές σε κτήρια και σπουδαστήρια, η άσκηση ψυχολογικής και σωματικής βίας, η ομηρία και προπηλακισμοί φοιτητών, καθηγητών και διοικητικού προσωπικού.

Η Ελληνική Αστυνομία, ως ο βασικός κρατικός φορέας εξασφάλισης της ευνομίας, της ασφάλειας των πολιτών και της προστασίας των δημοσίων και ιδιωτικών περιουσιακών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, καλείται να εφαρμόσει και να εγγυηθεί τις νέες ρυθμίσεις. Προκειμένου να ανταποκριθεί σύννομα και ουσιαστικά στις απαιτήσεις εφαρμογής των περί προστασίας των ακαδημαϊκών ελευθεριών διατάξεων, καλείται και υποχρεούται να προσαρμόσει αναλόγως την επιτελική της αντίληψη και την επιχειρησιακή της τακτική.

Είναι εμφανές ότι βασικός σκοπός του νομοθέτη με την πρόσφατη ρύθμιση του ν. 4623/2019 είναι η αποτελεσματική προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης έκφρασης και διακίνησης των ιδεών, της ασφάλειας των φοιτητών, των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και των εργαζομένων. Επίσης, είναι η προστασία της πανεπιστημιακής περιουσίας από αξιόποινες πράξεις.

Συνεπώς, η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελεύθερη έκφραση και η διακίνηση των ιδεών προστατεύονται απολύτως σε όλους τους χώρους των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων έναντι οποιουδήποτε προσπαθεί να τις καταλύσει ή να τις περιορίσει. Σε περίπτωση τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης αξιοποίνων πράξεων η Ελληνική Αστυνομία είναι υποχρεωμένη να εκδηλώσει τις προβλεπόμενες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της επέμβασης της αστυνομικής δράσης.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελληνική Αστυνομία σταθμίζει τη δράση και τις ενέργειές της, ώστε να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο για τη διαχείριση του περιστατικού μέτρο και περιορίζεται κατά το δυνατόν η διατάραξη της οργανωμένης επιστημονικής δραστηριότητας και η λειτουργία του πανεπιστημιακού ιδρύματος.

Προς την κατεύθυνση αυτή, από τις υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας καταρτίζονται ειδικά διαβαθμισμένα επιχειρησιακά σχέδια για καθεμία από τις εγκαταστάσεις των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στις περιοχές της εδαφικής τους αρμοδιότητας, προκειμένου να εφαρμοστούν σε συντρέχουσα περίπτωση και αναμφισβήτητα, είμαστε σε μια στενή επικοινωνία και συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, με τη Σύγκλητο και τους πρυτάνεις.

Ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Απόστολος Αβδελάς): Κύριε Καμίνη, έχετε τρία λεπτά για τη δευτερολογία σας.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Το ξέρετε, κύριε Υπουργέ, ότι έχοντας διατελέσει Δήμαρχος της Αθήνας από τον Γενάρη του 2011 έως τον Απρίλιο του 2019, κάποια άποψη έχω για τα θέματα της ανομίας στην Αθήνα και ότι είχα φτάσει στο σημείο να ζητήσω την παραίτηση ενός πρώην Υπουργού Προστασίας του Πολίτη το 2017.

Είναι γεγονός ότι η Αθήνα έχει υποφέρει. Έχει υποφέρει από τη βία, η οποία επικρατεί, έχει υποφέρει από την κατάσταση που βασιλεύει στα Εξάρχεια, έχει υποφέρει από τις καταλήψεις.

Αναφέρατε το αναγκαίο μέτρο. Ναι, η αρχή της αναλογικότητας. Γιατί θα πρέπει να προσέξουμε; Μην τυχόν πάμε από την πλήρη ανεκτικότητα απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα που υπήρχε επί της προηγούμενης κυβέρνησης στο άλλο άκρο. Υπάρχει αυτός ο κίνδυνος. Δεν λέω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο είναι σχεδιασμένο και προμελετημένο από την ηγεσία του υπουργείου. Κάθε άλλο.

Φοβάμαι, όμως, ότι πολλοί αστυνομικοί οι οποίοι αισθάνθηκαν κάτω από το προηγούμενο καθεστώς, υπό την προηγούμενη κυβέρνηση, καταπίεση ότι δεν μπορούσαν να εκτελέσουν το καθήκον τους, μήπως τώρα υπεραντιδρούν και μήπως τώρα φτάνουν στο άλλο άκρο.

Έχουμε κάποια παραδείγματα: Ο τρομερός ζήλο στην υπόθεση του «Τζόκερ», έχουμε το παράδειγμα του κέντρου διασκέδασης στο Γκάζι, που υποχρεώθηκαν οι άνθρωποι να γονατίσουν και να βάλουν τα χέρια τους στο κεφάλι, έχουμε ιστορίες στα Εξάρχεια που τροφοδοτούν την ένταση, με ευθύνη -πιστεύω- των αστυνομικών, οπότε είμαι υποχρεωμένος να κρούσω τον κώδωνα του κινδύνου.

Ειδικά για το θέμα του ασύλου, οπωσδήποτε τουλάχιστον στο ζήτημα της αποκατάστασης της τάξης στα πανεπιστήμια, της κανονικότητας, θα πρέπει να συμβάλλει και η Αστυνομία, σε κάποιες περιπτώσεις κυρίως η Αστυνομία, αλλά όχι μόνο η Αστυνομία. Το θέμα τελικά του ασύλου θα το προασπιστούν οι παράγοντες της πανεπιστημιακής κοινότητας και αυτό με έναν θεσμικό τρόπο.

Ο Νόμος Διαμαντοπούλου το 2011 είχε προβλέψει στον οργανισμό των πανεπιστημίων και στον κανονισμό της λειτουργίας τους -και μιλάω για έναν νόμο ο οποίος είχε υπερψηφιστεί από μια πολύ ισχυρή πλειοψηφία στη Βουλή- ότι την ευθύνη της προστασίας των χωρών, των υποδομών και των προσώπων στα ακαδημαϊκά ιδρύματα θα τον αναλάβουν τα ίδια.

Αυτό είναι η λύση, κύριε Υπουργέ. Βρίσκεται και άλλος Υπουργός της Κυβέρνησης αυτή τη στιγμή παρών. Προς τα εκεί θα πρέπει να προσανατολιστούμε, γιατί δεν μπορούμε να ζούμε με τα ελληνικά πανεπιστήμια είτε να τελούν στο έλεος των μπαχαλάκηδων είτε να βρίσκεται διαρκώς και εσαεί παρούσα εκεί πέρα για να μπορούν να λειτουργήσουν η ΕΛΑΣ.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Απόστολος Αβδελάς): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Καμίνη.

Κύριε Οικονόμου, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ (Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη): Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι με την ευκαιρία της ερώτησής σας, κύριε Καμίνη.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και η Αστυνομία θεωρούν ως αποστολή τους, μετά και την πρόσφατη νομοθεσία για το άσυλο, τη διασφάλιση της λειτουργίας των δημοσίων πανεπιστημίων. Ουσιαστικά, πρώτον, να θωρακίσουν το πανεπιστημιακό άσυλο ιδεών και την ακαδημαϊκή ελευθερία, δεύτερον, να εγγυηθούν την ασφάλεια των καθηγητών και των φοιτητών και τρίτον, να προστατεύσουν τα περιουσιακά στοιχεία, τα δημόσια των πανεπιστημίων και τα ιδιωτικά καθηγητών και φοιτητών.

Από το Αρχηγείο της Αστυνομίας έχουν ήδη εκδοθεί προ ελάχιστων εβδομάδων πολύ συγκεκριμένες διαταγές και οδηγίες για την αντιμετώπιση των ομάδων -επιτρέψτε μου να πω- χαμηλής τρομοκρατίας, των διακινητών ναρκωτικών και των εμπλεκομένων σε κάθε μορφή λαθρεμπορίου, που βρίσκουν παραδοσιακά άσυλο στους πανεπιστημιακούς χώρους.

Φυσικά, τα προβλήματα που υπάρχουν για δεκαετίες με την αξιοποίηση του πανεπιστημιακού ασύλου από έκνομες ομάδες δεν θα λυθούν μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες, αλλά θα πρέπει να διαβεβαιώσω το Κοινοβούλιο εκ μέρους της ηγεσίας του Υπουργείου, με αφορμή την ερώτησή σας, για την αποφασιστικότητα, τη μεθοδικότητα και την επιμονή που θα δείξουν οι αρχές και οι αρμόδιες υπηρεσίες της Αστυνομίας, προκειμένου να απελευθερώσουν τα ελληνικά πανεπιστήμια από περιθωριακές ή εξτρεμιστικές ομάδες που απειλούν την καθημερινότητά τους και πάντα σε στενή συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Πέραν αυτών και με δεδομένο ότι από σήμερα θα εξελιχθούν οι εκδηλώσεις μνήμης για την εξέγερση των φοιτητών με βάση τη Νομική και το Πολυτεχνείο απέναντι στη δικτατορία, θέλω να κάνω μια έκκληση προς όλους: Τα μηνύματα σήμερα από το Κοινοβούλιο να είναι ενωτικά για τον ελληνικό λαό και εμπιστοσύνης για τη Δημοκρατία και τη λειτουργία της Αστυνομίας. Ο στόχος είναι όλοι μαζί να τιμήσουμε τον αντιδικτατορικό αγώνα και να διατηρήσουμε ζωντανό το μήνυμα των ημερών, χωρίς να αφήσουμε χώρο σε εξτρεμιστές και περιφερειακούς να θολώσουν αυτή την ατμόσφαιρα.

Ευχαριστώ πολύ.

Κατεβάστε το πλήρες κείμενο της ερώτησης